Tytułem wstępu

Na wstępie chciałam zaznaczyć, iż blog mój w żaden sposób nie aspiruje do miana jakiegoś poważniejszego przedsięwzięcia naukowego i ma głównie charakter hobbystyczny i w pełni amatorski. Intencją moją było, jest i będzie, zachęcenie czytelnika do odwiedzenia tych cudownych miejsc w Polsce oraz do zapoznania się z ich historią, klimatem. Poszczególne teksty (głównie w opisach miejscowości) pochodzą nieraz z trzech-czterech źródeł (całkowicie ze sobą przemieszanych), tak więc zdecydowałam się (przed wszystkim ze względu na czytelność i specyfikę przekazu www) nie podawać dziesiątków przypisów do każdego liczącego parę słów fragmentu. Informacje zamieszczone w w moim blogu dotyczące zamków pochodzą głównie z "Leksykonu zamków w Polsce" [ autorzy: Salm Jan, Kołodziejski Stanisław, Kajzer Leszek] oraz stron internetowych poświęconych temu zagadnieniu. Zaś wiadomości dotyczące samych miejscowości znajduję głównie w Wikipedii, na stronach tych gmin i miejscowości, bądź też ze stron prywatnych poświęconych danym miejscowościom czy obiektom. Jeżeli jednak, ktoś poczuje się urażony gdy wykorzystam jego wiadomości, proszę o kontakt. Napiszę sprostowanie lub usunę takowe wiadomości z mojego bloga.

Będę ogromnie wdzięczna za wszelkie uwagi, zarówno dot. ew. błędów rzeczowych, ortograficznych, faktograficznych i innych. Propozycje, pomysły, sugestie dot. układu treści, nowych tematów, i inne uwagi proszę przesyłać na adres: jagusinka@gmail.com
Tuż pod tym tekstem jest księga gości - możesz napisać co myślisz o moim blogu :)

KSIĘGA GOŚCI

KSIĘGA GOŚCI - pisz szczerze, każda opinia jest dla mnie ważna :)

Możesz tutaj napisać co myślisz o moim blogu :)

Obserwatorzy

piątek, 24 czerwca 2011

Fajsławice

Fajsławice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Fajsławice. Miejscowość jest siedzibą gminy Fajsławice. Leży przy drodze nr 17 i 838.

Współrzędne obiektu

N 51,09628658
E 22,96974234


Dwór w Fajsławicach z drugiej połowy XVIII wieku, zniszczony pożarem w 1906 roku, odbudowany został w 1907 roku. Architektem obiektu był Tomasz Pajzderski. W 1946 roku nastąpiła przebudowa i adaptacja budynku na szkołę, która mieściła się w nim  do roku 1996. Obecnie dwór jest zniszczony ale zabezpieczony, okna zamurowane.  Podobno został sprzedany zagranicznemu inwestorowi [Anglikowi lub Włochowi] jednak to nic pewnego.
Według źródeł historycznych wieś Fajsławice początkowo nosiła nazwy Wojsławice, Falisławice, Chwalisłwice. Pierwsze wzmianki o tej miejscowości pochodzą z 1409 roku. Wieś była wówczas własnością szlachecką, w latach 1413-1429 jej dziedzicem był zwierzchnik kolegiaty w Wiślicy - Sięgniew z Rudna.W okresie staropolskim Fajsławice należały do ziemi lubelskiej wchodzącej w skład województwa sandomierskiego, natomiast od roku 1474 należały do nowoutworzonego województwa i powiatu lubelskiego. Właściwa nazwa Fajsławice pochodzi od rodu Falisławickich, który posiadł te ziemie w latach 1542 -1676. Okres ten wyróżnił się w historii lokalnej gminy wielkim napływem wyznawców arianizmu do Siedlisk i Suchodół. Ich szczytowa aktywność w tych miejscowościach wystąpiła jakby w dwóch okresach. W okresie pierwszym w roku 1569 Mikołaj Suchodolski został najwyższym intendentem wyznania ariańskiego w Polsce. W roku 1571 nastąpił pierwszy duży napływ arian do Siedlisk z Lublina po ich wypędzeniu z tego miasta. Drugi okres jeszcze większej fali napływu arian do Siedlisk nastąpił w latach 1645 -1658, przed ich wypędzeniem z Polski. Prawdopodobnie to w tym drugim okresie Siedliska przeżywały istne najazdy wielkich rzesz wyznawców arianizmu - tak że miało to wpływ na zwiększenie dochodów ludności ze sprzedaży produktów rolniczych. 

W wieku XVIII-tym Fajsławice stały się własnością rodziny Bielskich, a następnie Ołtarzewskich, z których inicjatywy został zbudowany w roku 1757 drewniany kościół pod wezwaniem Św. Jana Nepomucena. Usytuowany był on na "Górce poariańskiej", obecnie znajduje się tu stary cmentarz. Do roku 1794 Fajsławice administracyjnie należały do ziemi lubelskiej województwa sandomierskiego, potem do województwa i powiatu lubelskiego, a od czasów zaborów do powiatu krasnostawskiego. Samodzielną Gminę Fajsławice utworzyły władze Księstwa Warszawskiego w roku 1809 roku. Druga połowa XVIII wieku i wiek XIX, to czas gdy powstały obiekty będące dziś zabytkami. 

Ważnym wydarzeniem historycznym z tego okresu była powstańcza Bitwa pod Fajsławicami stoczona 24 sierpnia 1863 roku. Jej przebieg obrazuje poniższa mapa. Oddziały powstańców dowodzone przez Krysińskiego, Wagnera i Ruckiego pod komendą naczelną generała Heydenreicha (pseud. Kruk) poniosły wielką klęskę w boju z Rosjanami. Na polu bitwy naliczono około 320 zabitych i rannych, jeńców odprowadzonych do Lublina było ok. 650. Całe zgrupowanie Ruckiego i Wagnera padło ofiarą tej klęski. Przepadły wówczas również poważne ilości broni palnej. Z przegranej uratował się jedynie oddział Krysińskiego i jazda Kruka. Straty rosyjskie były trudne do oszacowania jednak można powiedzieć, że były niewielkie i wynosiły kilkunastu zabitych ok. 40 rannych. Była to najbardziej krwawa i niepomyślna bitwa powstania styczniowego na terenie woj. lubelskiego. W pierwszej połowie XX wieku Fajsławice zubożały, podobnie jak większość wsi w Polsce. Przyczyniły się w do tego w głównej mierze pierwsza i druga wojna światowa.

W czasie I wojny światowej okolice Fajsławic były dwukrotnie terenem zaciętych walk. Początek batalii wojennej na tym obszarze w 1914 roku datuje się na 20 sierpnia, zaś ostatnie starcia rozegrały się 4 września. 20 sierpnia duże walki miały miejsce w okolicach Siedlisk i Suchodołów, 2 września w okolicach Ignasina, 4 września ponownie w okolicach Fajsławic i Siedlisk. Łącznie w roku 1914 na terenie ówczesnej gminy Fajsławice poległo co najmniej 700 żołnierzy austro-węgierskich oraz 600 żołnierzy rosyjskich. Ponownym terenem działań frontowych Fajsławice stały się w trzeciej dekadzie lipca 1915 roku. Po 11-dniowych walkach, dopiero 30 lipca udało się niemieckiemu gen. Emmichowi wyprzeć rosyjskie jednostki gen. Dymitriewa z linii Piaski - Trawniki aż poza linię kolejową na odcinek Pawłów - Łęczna, a następnie 1 sierpnia w rejon Sawina. Łącznie w roku 1915 na terenie gminy poległo co najmniej 630 żołnierzy rosyjskich oraz 570 żołnierzy niemieckich.

Pierwsza wojna światowa pozostawiła po sobie na omawianym obszarze jesienią 1915 roku, nie tylko gęstą sieć grobów wojennych (ok. 787), ale też znaczny ubytek ludności i ogromne zniszczenia materialne. Straty materialne to spalone w znacznym stopniu wsie, zniszczone pola uprawne, zniszczony kościół z zespołem przykościelnym, cmentarz parafialny, mosty i drogi. Okres odbudowy powojennej był to czas niezwykle ciężki ze względu na konieczność wysokich świadczeń w inwentarzu i płodach rolnych na potrzeby wojny. 1 września 1939 roku do Zarządu Gminy nadeszła wiadomość o wybuchu wojny z Niemcami. Od tego momentu obszar gminy podobnie jak reszta kraju zaczął przeżywać "kampanię wrześniową".

26 września 1939 roku Niemcy rozpoczęli atak na Boniewo i Fajsławice. Bitwa ta składała się z trzech faz i trwała do zmroku. Pierwsza faza - przedpołudniowa, zakończyła się powodzeniem strony polskiej, druga faza to popołudniowy atak Niemców. Tym razem także nieprzyjaciel poniósł dotkliwe straty w zabitych i rannych. Ostatni niemiecki atak nastąpił przed wieczorem. Po krótkiej walce Niemcy przełamali polską obronę, po czym przystąpili do niszczenia. Palili zabudowę gospodarską kolejno w Boniewie, Fajsławicach, części Suchodół, Dziecininie i Woli Idzikowskiej. Spłonął wtedy także budynek Urzędu Gminy w Fajsławicach. Ogółem straty polskie wyniosły 14 żołnierzy, w tym trzech junaków. Dziewięciu z nich pochowano na cmentarzu parafialnym, a pięciu na cmentarzu wojennym w Boniewie. W dniu 29 września 1939 roku Fajsławice zostały zajęte przez wojska sowieckie. Dla utrzymania ładu i porządku (za zgodą sowieckich władz wojskowych) powstała milicja obywatelska. Zarządzono wtedy dla miejscowej ludności obowiązek oddania wszelkiej broni i amunicji. Ingerowano też w sprawy sporne w podziale inwentarza z majątków ziemskich (Janiak, 1997). Wkroczenie Armii Czerwonej wywołało widoczną radość wśród służby dworskiej i uboższej części społeczności wiejskiej. Jednak już 5 października wojska niemieckie ponownie zajęły Fajsławice. Od tego momentu rozpoczęła się okupacja trwająca niemal pięć lat. Pozostawiła ona po sobie ogromne zniszczenia wśród inwentarza, zabudowy oraz ludności.


Dopiero od lat 60-tych ogólny stan gminy zaczął się poprawiać. W roku 1991 zostało powołane "Towarzystwo Przyjaciół Fajsławic" działające do chwili obecnej. Dzięki staraniom członków towarzystwa ukazały się publikacje dotyczące historii i teraźniejszości Fajsławic. Organizowane są liczne odczyty i seminaria promujące działalność proekologiczną. Dzięki staraniom towarzystwo otrzymało dotację na zadrzewianie gminy. Od roku 1992 Gmina Fajsławice współpracuje z Gminą Fully w kantonie Valais w Szwajcarii, dzięki temu m.in. sfinansowano zakup komputerów do szkoły podstawowej w Fajsławicach, przeszkolono 4 osoby w dziedzinie bankowości i przetwórstwa rolno-spożywczego. Między gminami stale prowadzona jest wymiana doświadczeń na temat zbiórki i zagospodarowania odpadów komunalnych. Ponadto Gmina Fajsławice utrzymuje kontakt od roku 1998 z Gminą Ołyka na Ukrainie - przeszkolono 8 osób z Gminy Ołyka w dziedzinie upraw rolnych. Po ostatniej reformie administracyjnej kraju, gmina Fajsławice wróciła administracyjnie do powiatu krasnostawskiego województwa lubelskiego.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz