Tytułem wstępu

Na wstępie chciałam zaznaczyć, iż blog mój w żaden sposób nie aspiruje do miana jakiegoś poważniejszego przedsięwzięcia naukowego i ma głównie charakter hobbystyczny i w pełni amatorski. Intencją moją było, jest i będzie, zachęcenie czytelnika do odwiedzenia tych cudownych miejsc w Polsce oraz do zapoznania się z ich historią, klimatem. Poszczególne teksty (głównie w opisach miejscowości) pochodzą nieraz z trzech-czterech źródeł (całkowicie ze sobą przemieszanych), tak więc zdecydowałam się (przed wszystkim ze względu na czytelność i specyfikę przekazu www) nie podawać dziesiątków przypisów do każdego liczącego parę słów fragmentu. Informacje zamieszczone w w moim blogu dotyczące zamków pochodzą głównie z "Leksykonu zamków w Polsce" [ autorzy: Salm Jan, Kołodziejski Stanisław, Kajzer Leszek] oraz stron internetowych poświęconych temu zagadnieniu. Zaś wiadomości dotyczące samych miejscowości znajduję głównie w Wikipedii, na stronach tych gmin i miejscowości, bądź też ze stron prywatnych poświęconych danym miejscowościom czy obiektom. Jeżeli jednak, ktoś poczuje się urażony gdy wykorzystam jego wiadomości, proszę o kontakt. Napiszę sprostowanie lub usunę takowe wiadomości z mojego bloga.

Będę ogromnie wdzięczna za wszelkie uwagi, zarówno dot. ew. błędów rzeczowych, ortograficznych, faktograficznych i innych. Propozycje, pomysły, sugestie dot. układu treści, nowych tematów, i inne uwagi proszę przesyłać na adres: jagusinka@gmail.com
Tuż pod tym tekstem jest księga gości - możesz napisać co myślisz o moim blogu :)

KSIĘGA GOŚCI

KSIĘGA GOŚCI - pisz szczerze, każda opinia jest dla mnie ważna :)

Możesz tutaj napisać co myślisz o moim blogu :)

Obserwatorzy

czwartek, 22 lipca 2010

Stołpie

Wschodnia cześć woj. lubelskiego. 15 km na zachód od Chełma.  Wieża stoi tuż przy drodze po prawej stronie jadąc z Lublina do Chełma. Samochód można zaparkować przy bocznej drodze, kilkadziesiąt m dalej.
Stołpie na mapie google

Współrzędne GPS:
    N 51°10'04,04''
    E 23°20'53,16''

 Już sama nazwa tej wsi pod Chełmem jest wymowna. Stołp to wolno stojąca wieża obronna. Stoi ona tu na niewielkim sztucznym wzgórzu obok małego jeziorka zasilanego wodą ze źródła uważanego dawniej za lecznicze. Na szczęście ci którzy wytyczyli tu główna drogę do Chełma od zachodu nie zburzyli wieży tylko minęli ją o dosłownie 10 m, ale i tak naruszli dawny wygląd okolicy. Obecnie otaczają ją domy i jakiś zakład.
Obiekt zbudowany na planie czworoboku o wymiarach 6,3 x 5,7 m ma 17 m wysokości i 3 kondygnacje, ale kiedyś było ich 4 lub 5. Wejście znajdowało się na czwartej kondygnacji, gdzie był główny punkt wieży - kaplica w kształcie krzyża greckiego o glazurowanej podłodze. Ciekawostką jest to, iż na zewnątrz wieża jest kwadratowa a wewnątrz okrągła.



 Obecne wnikliwe badania wieży rzuciły nieco więcej światła na jej charakter i wykorzystanie w średniowieczu. Okazuje się, że wbrew starszym informacjom nie ma ona nic wspólnego z zamkiem czy grodem. Wykluczono całkowicie funkcje obronne obiektu, który prawdopodobnie był małym klasztorem - samotnią dla kilku zakonników. Bezpieczeństwo zapewniał im zamek w Chełmie. Otwory w wieży nie były strzelnicami, niegdyś wypełniały je witraże.

Przy wieży odkryto kamienny cokół. Stał na nim duży budynek przylegający do południowej ściany wieży. Z kolei od zachodu odsłonięto bale, które tworzyły pomost prowadzący do pobliskiego źródełka, będącego niegdyś pogańskim miejscem kultowym. Od dawien dawna miało ono cudowne właściwości, do dzisiaj jeszcze bije, choć znacznie słabiej niż kiedyś.

W fachowych kręgach wiele się ostatnio mówi o Stołpiu, ponieważ w kraju nie ma drugiego podobnego obiektu. Przypuszcza się, że rodowodu wieży należy szukać w kulturze bizantyjskiej. Jest to najstarszy polski zabytek po prawej stronie Wisły.


Dzięki analizie węgla C14 ustalono, że wieża powstała w poł. XII wieku. Zbudowano ją z grubo ciosanego zlepieńca wapienno-piaskowego. 


Koniec wieży nastąpił w 1270 roku (+/- 30 lat). Obiekt spalili więc z pewnością Tatarzy. Nigdy nie został już odbudowany. 


W 1945 r. stan wieży został nadwątlony, a odrestaurowano ją 3 lata później. Być może wkrótce dowiemy się więcej informacji o dawnych dziejach tego tajemniczego miejsca. 


Pierwsze badania wieży prowadzono już w XIX wieku, następne w latach 70-tych XX wieku. Od 2004 roku wykopaliskami kieruje prof. Andrzej Buko.


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz